گفتار نگارنده وبلاگ

با سلام به کلیه مراجعین محترم وبلاگ

مطالب بخش نجوم این وبلاگ شامل دو قسمت می باشد. مطالب با عنوان "علم هیئت و نجوم" عینا از روی کتاب ((دروس هیئت و دیگر رشته های ریاضی)) تالیف علامه حسن حسن زاده آملی حفظه الله تهیه شده است و تنها برخی توضیحات بصورت پاورقی به دروس کتاب اضافه گردیده. از آنجایی که کتاب دروس هیئت و دیگر رشته های ریاضی چاپ موسسه بوستان کتاب بوده و جناب علامه حسن زاده حق نشر این کتاب را به این موسسه واگذار نموده است لذا مطابق دستور رییس محترم موسسه بوستان کتاب، استفاده از مطالب این کتاب و نشر آن در فضای مجازی تنها در صورتی از نظر شرعی مجاز است که مطالب قابلیت دانلود نداشته و منبع مطالب نیز ذکر گردیده باشد.

مطالب با عنوان"نجوم به زبان ساده" متعلق به این وبلاگ می باشد که با همکاری و نظارت مدیر محترم وبلاگ ((نجوم احکامی علمی برای بهتر زیستن)) تهیه شده است و هر گونه استفاده و نشر آنها در فضای مجازی در جهت گسترش علم شریف هیئت و نجوم بلا مانع می باشد.

مطالبی نیز که با عنوان "دروس معرفت نفس" در وبلاگ منتشر می شود متعلق به کتاب ((معرفت نفس )) تالیف علامه حسن زاده آملی حفظه الله است که مطالعه آن را به کلیه دوستان عزیز توصیه می کنم.

در پایان اعلام می کنم که دوستان جهت فراگیری علم احکام نجوم و آشنایی با کاربردهای شرعی این علم می توانند به وبلاگ "نجوم احکامی علمی برای بهتر زیستن" مراجعه بفرمایند و خواهشمندم از پرسیدن هر گونه مطلبی در خصوص طالع بینی و سایر مطالب غیر شرعی مربوط به علم احکام نجوم خودداری فرمایید.

دوستانی که مایلند سئوالات و نظراتشان را برای بنده بفرستند می توانند به آدرس  [e-mail] ایمیل ارسال کنند.

با آرزوی توفیق و سلامتی برای شما عزیزان

پاسخ به سئوالات

دوستانی که سئوال پرسیده بودند و پاسخ سئوالاتشون نیاز به توضیح داشت می تونند در این قسمت پاسخ سئوالاتشون رو ببینند.

ادامه نوشته

کانال تلگرامی

با سلام خدمت همه دوستان گرامی

انشاالله سعی میکنم کانال تلگرامی برای آموزش مطالب ایجاد کنم.

فعلا به دلیل مشغله های کاری انجام اینکار ممکن کمی طول بکشه.

عکسها متاسفانه توسط بلاگفا حذف شده که سعی میکنم عکس جدید بذارم.

ممنون از صبوری شما دوستان گرامی

زمان رسیدن ستاره کف الخضیب به دایره نصف النهار و زمان استجابت دعا

تقویم مربوط به زمان رسیدن ستاره کف الخضیب به دایره نصف النهار(زمان بلوغ ستاره کف الخضیب) توسط آقا رضا مدیر محترم وبلاگ نجوم احکامی استخراج و در وبلاگ نجوم احکامی جهت دانلود عموم دوستان قرار گرفت.

با آرزوی توفیق و سلامتی برای آقا رضا و دوستان عزیز.

التماس دعا

نجوم به زبان ساده - قسمت بیست و نهم - دایره ارتفاع

هشتمین دایره عظیمه ای می خواهیم با اون آشنا بشیم دایره ارتفاع نام داره. دایره ارتفاع جزو دوایر عظام دهگانه ست که در علم شریف نجوم کاربرد های فراوانی داره مثلا برای محاسبه عرض جغرافیایی مناطق مختلف زمین حتما مجبوریم از دایره ارتفاع استفاده کنیم. در این قسمت برای آشنایی با دایره ارتفاع، اول تعریف کاملی از این دایره ارائه میدیم و بعدش توضیحات کاملش رو خدمت شما عزیزان عرض می کنیم.

نجوم به زبان ساده - قسمت بیست و هشتم - خط اعتدال

در قسمت قبلی با دایره نصف النهار آشنا شدیم و خط زوال یا همون خط نصف النهار رو شناختیم. حالا باید با خط اعتدال هم آشنا بشیم چون این دو خط یعنی خط زوال و خط اعتدال کاربرد های بسیار زیادی در علم هیئت و نجوم دارند.

نجوم به زبان ساده - قسمت بیست و هفتم - دایره نصف النهار

تا به حال با شش دایره عظیمه مهم در علم نجوم آشنا شدیم که عبارت بودند از:

۱- دایره عظیمه معدل النهار

۲- دایره عظیمه منطقه البروج

۳- دایره عظیمه ماره به اقطاب اربعه

۴- دایره عظیمه میل

۵- دایره عظیمه عرض

۶- دایره عظیمه افق

البته دایره استوای ارضی رو هم می تونیم جزو دوایر عظیمه مهم دهگانه در علم نجوم به حساب بیاریم که در اینصورت یازده دایره عظیمه مهم خواهیم داشت که هفت تای اونها رو قبلا یاد گرفتیم و حالا نوبت هشتمیه.

نجوم به زبان ساده - قسمت بیست و پنجم - دایره افق ترسی

سومین دایره افق که باید بررسی کنیم دایره افق ترسی نام داره. اما دایره افق تُرسی یعنی چی؟ تُرس در زبان عربی به معنای سپر به کار میره و در واقع لغت تُرس برای اشیایی استفاده میشه که حالت تو رفته و نیم دایره دارند مثل درب قابلمه یا مثلا بشقابهای ماهواره. سپرهایی که در زمان قدیم و در جنگها از اون استفاده می کردند به همین شکل بود بنابراین در زبان عربی به این سپرها تُرس می گفتند. دایره افق تُرسی هم تقریبا چنین شکلی رو روی کره زمین ایجاد می کنه. اما بریم سراغ تعریف دایره افق تُرسی:

ادامه نوشته

نجوم به زبان ساده - قسمت بیست و چهارم - دایره افق حسی

در درس قبلی با دایره افق حقیقی آشنا شدیم و یاد گرفتیم که دایره افق حقیقی یک دایره عظیمه ست که کل کره عالم رو به دو نیمه برابر فوق الارض و تحت الارض تقسیم میکنه. نیمه ای از کره عالم که برای ما قابل رویت باشه فوق الارض و نیمه دیگر که از دید ما خارج باشه تحت الارض خواهد بود یعنی برای کسی که در قطب شمالی زمین زندگی می کنه نیمه شمالی عالم، فوق الارض محسوب میشه ولی برای کسانی که در قطب جنوبی زمین زندگی می کنند نیمه جنوبی عالم، نیمه فوق الارض خواهد بود. بطور کلی هر نیمه ای از کره عالم که برای ما قابل رویت باشه فوق الارض محسوب میشه و نیمه مخفی عالم رو تحت الارض به حساب میاریم پس اگر دو نفر در دو طرف یکی از قطرهای زمین قرار داشته باشند، نیمه فوق الارض یکی از اونها برای دیگری نیمه تحت الارض محسوب میشه و بالعکس.

ادامه نوشته

نجوم به زبان ساده - قسمت بیست و سوم - دایره افق حقیقی

 تا حالا پنج تا از یازده دایره عظیمه مهم رو یاد گرفتیم که عبارت بودند از: دایره عظیمه معدل النهار، دایره عظیمه منطقه البروج، دایره عظیمه ماره به اقطاب اربعه، دایره عظیمه میل و دایره عظیمه عرض. حالا می رسیم به ششمین دایره عظیمه مهم در علم هیئت و نجوم یعنی دایره عظیمه افق.

ادامه نوشته

نجوم به زبان ساده - قسمت بیست و دوم - طول و عرض برج فلکی و ارقام بروج

در قسمت ۲۱ گفتیم که دایره بروج رو به دوازده قسمت مساوی ۳۰ درجه ای تقسیم می کنیم که به هر کدوم از این قسمتها یک برج فلکی گفته میشه. عرض و طول کواکب رو هم که در قسمتهای ۱۹ و ۲۰ توضیح دادیم. حالا می خواهیم عرض و طول بروج فلکی رو محاسبه کنیم.

ادامه نوشته

نجوم به زبان ساده - قسمت بیست و یکم - تفاوت برج فلکی و صورت فلکی

بدون هیچ توضیح اضافه ای میریم سر اصل مطلب. در ابتدا مجبوریم برج فلکی و صورت فلکی رو دوباره تعریف کنیم.

ادامه نوشته

نجوم به زبان ساده - قسمت بیستم - طول کوکب

در درسهای قبلی بُعد و عرض کواکب رو گفتیم حالا نوبت طول کواکبه. حتما همه شما تقویم رو می شناسید و هزاران بار به تقویم مراجعه کردید. تقاویم بر اساس طول کواکب نوشته میشن یعنی مثلا تقویم معولی که در بازار عرضه میشه و همه ما با اون سر و کار داریم در واقع بر اساس طول خورشید استخراج و تنظیم میشه. به همین خاطر به طول کوکب، تقویم کوکب هم گفته میشه یعنی هر جا شنیدید تقویم کوکب، بدونید منظور همون طول کوکبه. اما طول کوکب چیه؟

ادامه نوشته

دروس معرفت نفس - درس هفتم

وقتى چنين حالت  یعنی خروج از عادت كه در درس پيش گفته ايم برايم پيش آمد , مدتى در وضعى عجيب بودم كه نمى توانم آن را به بيان قلم در آوردم و بقول شيخ شبسترى در گلشن راز :

كه وصف آن به گفت و گو محال است

كه صاحب حال داند كان چه حال است

ادامه نوشته

دروس معرفت نفس - درس ششم

يك ماه از درس پيش بگذشت , دلشادم كه دوباره ديدار دوستانم دست داد . دانستيم كه جز هستى تحقق ندارد و به هر جا كه برويم در كشور پهناور وجوديم و از اين كشور بدر نمى رويم و بدر رفتن از كشور هستى پندارى بيش نيست . خودمان هستيم , وبه هرچه مى نگريم هستى است , و هر چه را مى يابيم هستى است و هر چه را ادراك مى كنيم هستى است , و عدم اگر توهم و ادارك شود به طفيل هستى است , و آن هم در ادراك عدم سخنى است كه در آينده خواهيم گفت . همه آثار از هستى است و بدانچه فكر بشر رسيد همه را از كانون هستى بدر آورد و از كاوش در كان هستى بدست آورد و دانستى كه سوفسطائيها به خطا رفتند و حاليها ناروا گفتند . آرى همه هستى است و هستى حقيقت است و حقيقت است كه گرداننده نظام بلكه عين نظام است .

ادامه نوشته

نجوم به زبان ساده - قسمت نوزدهم - دایره عرض، میل ثانی و عرض کوکب

قبلا با دایره عظیمه منطقه البروج آشنا شدیم. حالا می خواهیم ببینیم چطور میشه فاصله نقاط فلکی و یا سایر دوایر عظیمه یا صغیره رو از دایره منطقه البروج بدست بیاریم. برای اینکه بتونیم فاصله یک نقطه فلکی رو از دایره عظیمه منطقه البروج بدست بیاریم باید از دایره عظیمه دیگری به نام دایره عرض استفاده کنیم. همونطور که برای پیدا کردن فاصله مرکز کواکب و نقاط فلکی تا دایره معدل النهار از دایره میل استفاده می کردیم اینجا هم برای پیدا کردن فاصله مرکز کواکب و نقاط فلکی تا دایره منطقه البروج از دایره عرض استفاده می کنیم.

ادامه نوشته

نجوم به زبان ساده - قسمت هیجدهم - دایره میل، میل اول و بعد کوکب

قبلا با دایره عظیمه معدل النهار آشنا شدیم. حالا می خواهیم ببینیم چطور میشه فاصله نقاط فلکی و یا سایر دوایر عظیمه یا صغیره رو از دایره معدل النهار بدست بیاریم. برای اینکه بتونیم فاصله یک نقطه فلکی رو از دایره عظیمه معدل النهار بدست بیاریم باید از دایره عظیمه دیگری به نام دایره میل استفاده کنیم.

ادامه نوشته

نجوم به زبان ساده - قسمت هفدهم- دوایر عظیمه مهم و وضعیت دو دایره عظیمه نسبت به همدیگر

یکی از مهمترین مفاهیمی که با اون سر و کار داریم مفهوم فاصله ست. اول ببینیم در فضای دو بعدی فاصله چطور اندازه گیری میشه بعدش بریم سراغ فضای سه بعدی و آسمان کروی:

فاصله بین دو نقطه در فضای دو بعدی:

ادامه نوشته

نجوم به زبان ساده - قسمت شانزدهم- دایره منطقه البروج و مدارات عرضی کواکب

قبل از اینکه بحث اصلی رو شروع کنیم لازمه که مقدماتی در خصوص ویژگیهای حرکت کواکب در کره عالم رو خدمتتون عرض کنیم.

چون کل عالم رو بصورت یک کره فرض کردیم که زمین در مرکز اون قرار داره بنابراین حرکت کواکب هم باید بصورت کروی باشه که اسمش رو حرکت فلکی گذاشتیم. برای اینکه شناخت بیشتری از ویژگیهای حرکت فلکی پیدا کنیم بهتره که با مثال ساده ای به بررسی این حرکت بپردازیم.

ادامه نوشته

نجوم به زبان ساده - قسمت پانزدهم - دایره معدل النهار و مدارات یومی کواکب

گفتیم که دایره معدل النهار دایره عظیمه ایست که کره عالم رو به دو نیمه مساوی شمالی و جنوبی تقسیم میکنه و منطقه حرکت اولی کواکب است یعنی حرکت ظاهری کواکب که در آسمان می بینیم به موازات دایره معدل النهار و از جهت شرق عالم به غرب عالم انجام می گیره. مثل حرکت ظاهری خورشید که هر روز به موازات دایره معدل النهار از شرق طلوع میکنه و با ادامه حرکتش در سمت غرب هم غروب میکنه.

ادامه نوشته